Kiedyś jeszcze za czasów nauki poskiego trafiło mi się zadanie zanalizować twórczość jednego z polskich współczesnych malarzy. Do wyboru było kilu wśród nich także Józef Czapski. Nie słyszałam o nim wcześniej, raczej z góry odrzuciłam jego "kandydaturę" do mojej pracy. Jednak po kilku nieudanych próbach analizy twórczości innych, poszukałam w internecie także o nim. Znalazłam nie obrazy, ale fragmenty jego dzienników
Wyrwane Strony. Zaczęłam czytać i dopiero wtedy odkryłam malarstwo. To nie była dla niego sztuka dla sztuki, dla doskonalenia umiejętności. Malarstwo Czapskiego jest jak jego drugi dziennik, album fotograficzny z dni, z życia, z codzienności. Trafiłam na prezentacje w której cytowałam w niebezpiecznych aż ilościach
Wyrwane Strony. Postanowiłam zespolić obraz i tekst i umieścić tutaj.
Krótki rejestr kadrów z życia!
Postać Józefa Czapskiego (1896-1993) zainteresowała mnie swoją wszechstronnością – malarz, pisarz, eseista. Uwagę zwraca też dramatyczna biografia: udział w wojnie polsko – bolszewickiej, order Virtuti Militari, studia w Petersburgu. W czasie II Wojny Światowej więziony w łagrach sowieckich. Swoje prace malarskie wystawiał na całym świecie, publikował w różnych językach. W Polsce jego twórczość została w pełni udostępniona dopiero po 1989 roku. Jego malarstwo pełne prostoty, koloru, zaskakujące perspektywą spojrzenia.
Po połączeniu z dramatyczną biografią Czapski staje się postacią co najmniej fascynującą. Jego twórczość literacka często bywa wyżej oceniana niż malarska. Istnieją one jednak
nierozdzielnie i wspólnie uczą odbiorcę spojrzenia, bystrego czujnego zobaczenia obok nas otoczenia, piękna krajobrazu, wreszcie – drugiego człowieka.
Sztuka spojrzenia!
Mi podobało się bardzo! Jednak przez całą wizytę pobrzmiewają gdzieś pytania czym jest współczesna sztuka i na czym polega jej piękno? kto jest artystą, kto prowokatorem? Najbardziej wartościowe pozycje wystawy - obrazy Picassa - Głowa kobiety i Głowa Palacza, pozostawiają naprawdę dużo wątpliwości u przeciętnego odbiorcy. Przypadkowe linie, geometryczne figury, niczego nieprzypominające poza rysunkiem dziecka - czasem ciężko zgodzić się z ich artyzmem i to jest naprawdę zrozumiałe. I przez pryzmat takich abstrakcji definiowana jest cała współczesna sztuka. Kropki, kreski, kwadraty - z tego żartujemy i przytaczamy anegdoty o wielkich współczesnych artystach, których prace "też bym mógł namalować tak samo". Jednak po takich wystawach jak ta w ms2, widać że sztuka współczesna, też już się trochę pozmieniała. Kropki i kreski były prawdziwą sztuką dla Picassa i Cezanne ponieważ łamały stereotypy twórcy i sprzeciwiały się światu. Lecz to jest ich wkład w sztukę, nie do powtórzenia teraz, gdy znamy już kropki i kreski na płótnie. Te najbardziej abstrakcyjne eksponaty w muzeum, przedstawiające zestaw kropek na biały płótnie to prace tworzone w pierszym okresie rozkwitu nowej sztuki - szukania nowego oblicza sztuki po wojnie. Teraz sztuka znów zaczyna coś przedstawiać, aby mogła zostać uznana. Sztuka teraz to niesamowite wykorzystanie wiedzy z zakresu techniki i psychologii. Filmy, fotografia, dźwięk to wszystko teraz tworzy obraz, rzeźby ze sztucznych tworzyw, dokładnie dopracowane, instalacje z pogranicza designu. Sztuka współczesna kręci się wokół człowieka. Nie wszystkie pozycje do nas przemówią - i to jest pewne. Należy jednak okazać trochę wyrozumiałości i dać się sztuce zanalizować. Może jednak do czegoś nas to doprowadzi? ;)
